عضویت   لغو عضویت
افراد آنلاین : 1
امروز : 54
دیروز : 88
بازدید کل : 2477
فصل دوم رابطه ي تاثير خلاقيت در درس علوم

فصل دوم رابطه ي تاثير خلاقيت در درس علوم

قيمت:15000 تومان

تفاوت خلاقيت با نوآوري


ارتباط خلاقيت با هوش


خلاقيت و عملكرد نيمكره هاي مغز1


ويژگيهاي شخصيتي2و خصوصيات افراد خلاق


تخيل بسترخلاقيت


خلاقيت به عنوان فرآيند2


خلاقيت استعدادي براي تمام عمر


نقش ويژه مدارس1 در پرورش خلاقيت  


تاثير متقابل1 معلمان - شاگردان و خلاقيت


راههاي آموزش و پرورش خلاقيت    


    هرچند فرض مي شود كه همه انسانها ذاتا داراي استعداد ارزشمند ابداع و نوآوري هستند لكن ميل
عمومي در ميان انسانها به سمت تقليد است . ماكياول (1532) نظريه پرداز مشهور علم سياست در كتاب "
شهريار1 "  مي گويد" مردم پيوسته در راههايي گام برمي دارند كه ديگران همواركرده اند و دركارهاي
خويش راه تقليد مي پويند چون نوآوري كار سختي است "وي نهايتا انسانها را به داشتن نيروي سازنده اي
بنام ويرتو1 دعوت مي كند كه منشاء خلاقيت وتوانائي سرشار مردان بزرگي چون موسي ، كوروش ،
رومولوس  و تسه ئوس بوده است ( آهني ، 1387، ص 6) . براين اساس چشم انداز يادگيري و پرورش
راههاي بروز خلاقيت چندان اميدوار كننده نيست. لكن تحقيقات تخصصي و نويد بخش فراواني وجو دارد كه
خوشبختانه قابليت يادگيري و پرورش استعداد نوآوري و ابداع در نزد انسانها بويژه دانش آموزان را تائيد
مي نمايد . طي سالهاي اخير به اهميت آموزش و تجربه در برابر وراثت تاكيد بيشتري شده است .
تجربه عنصري است كه قادر به اعمال كنترل بيشتري بر آن هستيم. در حاليكه ما نمي توانيم اجداد
خود را انتخاب كنيم و يا فرهنگ ويژه خود را تغيير دهيم . ما قادريم با آگاهي نسبت به تاثير مثبت و
يا منفي تجربه ها ، از آنها در تصحيح رفتار خود نسبت به سايرين بهره بگيريم ( بني جمالي و
احدي ، 1370 ، ص 16 ).

تورنس ( 1973) بعنوان يكي از نامدارترين نظريه پردازان حوزه خلاقيت مي گويد :
من طي 15 سال تجربه مطالعه و آموزش تفكر خلاق و كار با كودكان ، شواهدي ديده ام كه
نشان ميدهد خلاقيت را مي توان آموزش داد"      ( حاجي دخت ،1387، ص 54). كودكان
خلاق و مبتكر به دنيا مي آيند، آنان خلاق تر از بزرگسالان هستند زيرا مغزشان هنوز در
مجموعه راه و روشهاي معمول مشاهده ي مسائل حبس نشده است يا تحت فشار پيروي يا اجبار
منطقي قرار نگرفته اند.  ادوارد دو بونو نويسنده مشهور عرصه خلاقيت كتابي دارد تحت عنوان
" كودكان مسائل را حل مي كنند " وي در اين كتاب راههاي آموزش و پرورش خلاقيت كودكان را ذكر
كرده است ( هارتلي ، 1988، ص 253). انيشتين با انتقاد از مدرسه اي خشن و نظامي در مونيخ كه
شاگرد آن بود مي گفت " يادگيري و خلاقيت را نمي توان با فشار تشويق كرد اجبار موجود در آن مدرسه
چنان اثر بازدارنده اي برمن گذاشت كه پس از قبولي در امتحانهاي نهائي براي يك سال ، ديدن هر نوع
مسئله علمي برايم ناگوار بود". خوشبختانه اكثر تحقيقات علمي اخير برآموزش پذير بودن امر خطير
خلاقيت تاكيد داشته اند.     فلدهوسن و همكارانش مي كويند پاسخ به اين سوال كه خلاقيت را
مي توان آموزش داد ؟


مثبت است. براين اساس روشهاي موثري براي آموزش خلاقيت به كودكان كشف وارائه شده است .
يكي از برگزيدگان جشنواره خوارزمي در سال 1385 بنام مهدي شاملومقدم كه با ارائه "طرح
سيستم يكپارچه كتابخانه ديجيتال " رتبه دوم كشوري را بدست آورده بود اعتقاد دارد " رمز موفقيت
من بي توجهي به كليشه ها و وقت گذاشتن روي كارهاي
فوق برنامه است سعي مي كنم خيلي جوگير محيطي كه درآن هستم نشوم حتما لازم نيست
كاري كنيد كه همگان انجام مي دهند هركسي سرنوشت خودش را دارد بايد فهميد كجا استعدادها
بيشتر شكوفا مي شود تا بتوانيد موفق شويد(روزنامه جام جم 21/03/1386). روانشناس مشهور ژان پياژه1
مي گويد " هدف اصلي آموزش و پرورش ، آفرينش انسانهاي توانا به انجام دادن كارهاي نو و انسانهايي
خلاق و نوآفرين و كاشف است . رابرت كوپر معتقد است وظيفه آموزش و پرورش فقط آشنا كردن
دانش آموزان با حقايق نيست ، بلكه آموزش و پرورش مسئوليت دارد به آنان كمك كند به منحصر
به فرد بودن خود پي ببرند ، راه رشد و گسترش استعدادهاي خود را بياموزند .  ( مويد نيا ، 1384 ، ص 168) .

درجهان امروز پرورش خلاقيت يكي از محورهاي اساسي نظامهاي آموزشي است معلمان
نقش بسيار اساسي در رشد و يا سركوبي خلاقيت دانش آموزان دارند روانشناسان پرورشي معتقدند
معلمان مي توانند شيوه هاي تفكر واگرا و راههاي تقويت توانائيهاي خلاقانه را به افراد بويژه كودكان ونوجوانان بياموزند.
فرض است كه كودكان داراي اشتياقي ذاتي براي اكتشاف هستند كه آموزش بايد آنرا تغذيه كند
( كفايت ، 1373 ، ص 12 ) برخي از شيوه هاي آوزش و پرورش خلاقيت عبارتند از :


-تقويت و تشويق قوه تخيل كودكان :كودكان داراي توانائي ذاتي تخيل و تصور بي حد وحصر هستند
چنين توانائي در حقيقت بذرهاي خلاقيت كودكان است ( حسن زاده ، 1383، ص 15). تخيل يكي از پايه هاي
تفكر خلاق است معلمان و والدين مي تواند با اجنتاب از پرسش و پاسخ هاي قالبي و طرح سوالاتي
كه با " چرا " و " چكونه "  شروع مي شود به اين امر كمك نمايند . مثلا به جاي سوال " قوه جاذبه
زمين را تعريف كنيد ؟ " سوال كند " فكر مي كنيد اگر قوه جاذبه زمين وجود نداشت چه مشكلاتي
براي انسان پيش مي آمد". كودكان خلاق از گنجينه گرانبهايي چون تخيل قوي و... برخوردار هستند
( ميناكاري ، 1368، ص 70). 


-ايجاد انگيزه1:براي ايجاد انگيزه و تحرك لازم در كودك بايد به رشد ويژگيهاي مثبتي چون
خودباوري2، خود كارآيي3، خودگرداني4 توجه شود( هارتلي ، 1384ص 20)

-دادن آزادي5كافي وايجاد محيطهاي انعطاف پذير6:معلم بايد درجهت تقويت تفكر خلاق ،
دانش آموزان را در طرح سوالات و ارائه پاسخ ها و راه حلها  آزاد گذاشته و ضمن دادن آزادي بيان از
مشاركت آنان استقبال نمايد. بطوري كه از حرف زدن نترسيده و مورد تمسخرو بي اعتنائي  قرار نگيرند.
سيستم هاي آموزشي معلم محور چنين خصوصياتي دارند. هرمحيط خشك با انضباط زياد نيز مانع بروز خلاقيت است.
برعكس محيطهاي انعطاف پذير و تا حدودي آزادگذارنده به پرورش استعدادهاي خلاقانه كمك شاياني ميكند.

محيطهاي خشك و سخت گير مانع بروز خلاقيت هستند .


ايجاد ساختارهاي مناسب1:شامل ايجاد محيط كلاسي برانگيزاننده خلاقيت مثل محركهاي بصري ،
فضاي كافي ، نحوه چينش صندليها ، روش تدريس فعال واكتشافي ، ايجاد امنيت رواني ، اعتماد كافي به
دانش آموز.


-برقراري سيستم پيشنهادات2:بسياري از نظامهاي اداري و واحدهاي توليدي و حتي آموزشي ، 
پيشرفت خود را مديون دريافت ، پردازش و كاربرد پيشنهادات عوامل دست اندركارهستند زيرا آنها بهتر از
هركس ديگر
مسائل و مشكلات سيستم را متوجه هستند و قادرند راه حل مناسب ارائه دهند. مسئولين و مربيان
آموزشي نبايد چنين بپندارند كه كودكان با رشد عقلي ناكافي قادر به درك و حل مشكلات محيطهاي
آموزشي نيستند بايد با ايجاد صندوق و ارائه فرمهاي پيشنهادات و برخورد جدي و مشوقانه با نظرات
جديد آنان را در بهبود و اصلاح  وضع موجود مشاركت داد .

-پذيرش اصل تفاوتهاي فردي3:دانش آموزان اساسا داراي توانائيها و تمايلات متفاوت هستند
فلذا نظام آموزشي و معلم بايد به اين مهم توجه و انعطاف آموزشي لازم را داشته و متناسب با
ظرفيت هاي افراد در جهت رشد استعدادها از خلاقيت آنان تلاش نمايد. هر چه بيشتر در قريحه و
استعداد كودكانمان مداخله كنيم ، بيشتر باعث ركود فعاليتهايي مي شويم كه مختص آنهاست .
ما مايليم تا معيارهاي معمولا نامناسب خود را در عملكرد آنان دخالت دهيم و اين كار نيز غالبا
منفي و انتقادآميز از كار درمي آيد ( هارتلي ، 1384 ص 20).      


-مشاهده الگوهاي رفتاري خلاق:مشاهده يكي از اصول اساسي يادگيري است .
لازم است فرصت مشاهده رفتارهاي خلاقانه و فيلم هاي آموزشي مربوط در دسترس قرار گيرد .


استفاده از روش سيال سازي ذهن يا بارش مغزي1 :  اين تكنيك حل مسئله را كه
معطوف به استفاده از روش تفكر واگراست  نخستين بار دكتر الكس ، اس ، ازبورن (1963)
مطرح كرد و چنان مورد استفاده و استقبال مردم قرار گرفته  كه جزئي از زندگي آنها شده است
(بيدختي و انوري، ص 5). روش بارش مغزي مناسب گروه است تا فرد . دوبرين2(1997) معتقد است
مهم ترين روش بهبود جريان خلاقيت بارش مغزي است  چون به افراد فرصت مي دهد تا در جو آرام
انديشه نمايند و با مدنظر قرار دادن ابعاد مختلف موضوع ، ايده خود را آزادانه و به دور از هرگونه
محدوديت مطرح سازند ( سيدعامري ، 1381،ص 110).  با كاربستن اين روش كه مبتني بر
ارائه پاسخهاي واگراست امكان رشد و بروز قوه تخيل و خلاقيت دانش آموزان فراهم مي گردد.


براي خريد و دريافت فايل مربوطه,بر روي گزينه دانلود در پايين فشار دهيد بعد از پر كردن مشخصات خود و واريز مبلغ از طريق درگاه آنلاين فايل در اختيار شما قرار خواهد گرفت با تشكر.

خريد      سوال از فروشنده

قیمت : 15,000 تومان